Goryńska Wiktoria Julia (1902–1945), graficzka. Jedyna córka Maksymiliana i Stanisławy z Markheimów, urodzona 6 VII. Większą część dzieciństwa spędziła z rodzicami w Anglii, gdzie w szkole początkowej zdobyła świetne podstawy angielszczyzny. Później podobnie opanowała język niemiecki, mieszkając w Wiedniu (1914–8). Była tam dwa lata na kursie dla młodzieży artystycznej prof. Čižeka i rok w Graphische Lehr- und Versuchsanstalt. Później kształciła się przez półtora roku u Konrada Krzyżanowskiego, przez 3 lata u Władysława Skoczylasa w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. W czasie ponownego dłuższego pobytu w Londynie spędziła tam pół roku na praktyce w drukarni. Od r. 1927 zaczęła wystawiać swoje prace w kraju i za granicą, łącznie ze stowarzyszeniem «Ryt» i z innymi grupami grafików. Zdobyła kilka nagród i odznaczeń. W r. 1938 miała za sobą już dobrze ponad sto prac graficznych, przeważnie drzeworytowych, ale także i w innych technikach (drzeworyt barwny, miedzioryt, akwaforta, sucha igła). Interesowała się też liternictwem i projektowała układy drukarskie z kliszami kreskowymi. We wczesnych jej kompozycjach dominują tematy religijne i baśniowe oraz ilustracje dzieł literackich; rzadziej występuje portret i widoki architektury; później pojawiają się motywy szermierki (którą sama artystka uprawiała); szczególnie wzniosła się G. w studiach świata zwierzęcego, zwłaszcza psów i kotów, wykonywanych przeważnie w drzeworycie barwnym. Dzieła te wszystkie są świadectwem indywidualności nie tyle silnej, ile obdarzonej rozległą kulturą artystyczną. Dostrzega się w nich wzory Skoczylasa, Bartłomiejczyka, Beardsleya, grafiki ilustracyjnej prerafaelitów angielskich i ich kontynuatorów. W studiach zwierząt wyraźny jest wpływ japońszczyzny, choć są to zarazem najoryginalniejsze dzieła G-iej. Najcenniejsze jej drzeworyty są zdecydowanie płaszczyznowe i konturowe.

Zasłużyła się też G. jako szerzycielka wiedzy o nowoczesnej polskiej grafice i drukarstwie za granicą (w „Times”, „Print Collectors Quarterly”, „Le Fleuron”, „Maso Finiguerra”, „Jahrbuch d. Gutenberg-Gesellschaft”). Od r. 1929 była sekretarką zarządu Związku Polskich Artystów Grafików, w r. 1939 jego wiceprezeską. W Polskim Radio przemawiała nieraz w obrębie angielskich audycji krótkofalowych przeznaczonych dla Polonii amerykańskiej.

Wrzesień 1939 r. spędziła w oblężonej Warszawie przy nasłuchu radiowym. Zaangażowana w pracy konspiracyjnej aż do powstania 1944 r., obsługiwała swoimi komunikatami («bibułkami») kilka komórek organizacyjnych podziemnych.

G. między innymi przełożyła (1941) na język angielski całą książkę o niemieckiej polityce kulturalnej w Polsce, zainicjowaną przez Antoniego Olszewskiego i wykonaną przez zespół kilkunastu naukowców i literatów z Warszawy, pt. „The Nazi Kultur in Poland”. Nieszczęśliwe przygody dwu wysłanych za granicę filmów fotograficznych z tekstem tej książki sprawiły, że ukazała się ona w druku dopiero pod koniec r. 1944 (a wydawcy londyńscy zdefigurowali po części świetny przekład G-iej niestosownymi dodatkami i przeróbkami).

Przebywszy powstanie w półrozwalonym domu na ul. Tucholskiej, wyszła z Warszawy 30 IX i przez Pruszków razem z matką dostała się do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. Tu G. zmarła między 1 I a 30 IV 1945 na tyfus plamisty.

Autoportret w sukni wieczorowej w drzeworycie (omówiony w „Grafice” 1931 z. 6 s. 48); – Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Słown. Artystów Pol., II; Katalogi licznych wystaw; Bibl. Jag., Katalog wystawy współczesnej grafiki pol., Kr. 1939 (wstęp Z. Ameisenowej, 24); Nowoczesna Grafika Pol., Wyd. pod red. Tow. Artystów Grafików Krak., Kr. [b. d.] s. 52; Peretiatkowicz A., Sobeski M., Współczesna kultura Pol., P. 1932; – Szermierka, łucznictwo, strzelanie, W. 1935, wyd. Państw. Urzędu Wych. Fiz. i P. W. (rozdział o szermierce dla kobiet oprac., przez G-ą); Kroniki pisma „Grafika” 1931 z. 3–6; – Książka meldunkowa domu Tucholska 8 w Warszawie; – Informacje ustne i korespondencyjne od Z. Ameisenowej, A. Kamińskiego, W. Klimkiewiczowej, A. Półtawskiego i i.

Wacław Borowy